Necati Tosuner, 18 Haziran 1944 doğumlu, 81 yaşında bir yazar. Eserleri öyküleri ve romanları ile tanınıyor. Yazarın ilk hikâyesi olan “Onunkiler Maviydi” 1963 yılında Ankara’da bir gazetede yayınlandı. İlk öykü kitabı olan “Özgürlük Masalı” 1965’te okuyucuyla buluştu. İlk romanı “Sancı.. Sancı…” ise 1977 yılında yayımlandı. Tosuner, çocuk okurlar için de eserler kaleme aldı.
Yazıları çeşitli dergilerde yer aldı. Denemelerden oluşan ilk eseri “Elde Kitap” 2005 yılında yayınlandı ve bu kitapla 2006 Ömer Asım Aksoy Deneme Ödülü’nü kazandı. Yirmi yıl sonra yayınlanan yeni deneme derlemesinin adı ise “Gönülde Kitap” olarak belirlendi.
Necati Tosuner, denemelerinde konuyu dolandırmadan, etkili bir biçimde anlatmayı tercih ediyor. Kısa ve öz yazma konusunda yetkin bir isim. Yazarın şiirle olan ilişkisi merak konusu, zira kendisi “öykünün romandan çok şiire yakın durduğunu” belirtiyor ve metinlerinde şiirsel cümlelere sıkça rastlanıyor.
Deneme türü, çok yönlü bir edebi tür olmasının yanı sıra, tanımlanamayan metinler için de bir alan sunuyor. Bir metin tür olarak sınıflandırılamadığında “bu bir denemedir” denilebiliyor.
Tosuner, denemeye yakın öykülerden ziyade, öykü tadında denemeler yazıyor. Türler arası geçişlerdeki ustalığı dikkat çekiyor. Yazarın son kitabında öykü olarak değerlendirilebilecek denemeler bulunsa da, ağırlıklı olarak yaşamından izler taşıyan denemelere yer veriliyor. Metinler, yaşam ve anılarla harmanlanmış durumda.
Hakkında yazılan yazılarda sıklıkla değinilen bir konu da “kendini yazmak”. Tosuner, metinlerinde çocukluk ve öğrencilik yıllarından başlayarak hayatından, yazı serüveninden ve deneyimlerinden bahsediyor. Bir anlamda kendisini öykü ve roman karakteri olarak kullanıyor. Eserlerinde samimiyet hissediliyor. Bu durum, eleştiriden ziyade takdiri hak eden bir yaklaşım olarak değerlendiriliyor. Mizahi bir anlatıma sahip olan yazar, eleştirilerini kendisinden de esirgemiyor.
Sadece kendinden bahsetmekle kalmayıp, çevresindeki insanları da aynı içtenlikle ele alıyor. Kuşağından ya da daha genç yazarların eserleri hakkında eleştirel yazılar kaleme alıyor. Eleştirilerinde dikkatli bir okur ve yorumcu olduğunu gösteriyor.
Anılardan yola çıkarak yazdığı denemeler, portre yazıları olarak da değerlendirilebilir. Kitap, yakın dostu Sulhi Dölek ile ilgili bir anıyla başlıyor. Cemal Süreya, Esendal, Hulki Aktunç, Sabahattin Kudret Aksal, Demir Özlü gibi isimlerle ilgili anılar yer alıyor. Eray Canberk’le ilgili olan anı-deneme ise dikkat çekici. Canberk, yaşadığı semt hakkında bir kitap yazmasına rağmen, aynı sokakta oturan Necati Tosuner’den hiç bahsetmemiş.
Yazar, öykü ve roman yazma süreçlerini karşılaştırıyor ve öyküye olan tutkusunu vurguluyor. “Gönülde Kitap”ta edebiyat üzerine düşüncelerini paylaşıyor ve yazar adaylarına deneyimlerinden yola çıkarak tavsiyelerde bulunuyor. Öykücülük anlayışı, başlangıç noktası ve gelişim süreci hakkında bilgiler veriyor. Aynı anda yayınlanan öykü kitabı “Bir Tutkunun Dile Getirilme Biçimi”ndeki öyküler hakkında da açıklamalarda bulunuyor.
İlk kitabı “Özgürlük Masalı”nın yayınlanma hikâyesi dikkat çekici. Kitaba katkıda bulunan isim ise daha da ilginç: çocukluk arkadaşı Yılmaz Yalçıner. Yalçıner, geçmişte siyasi eylemlerde bulunmuş ve hapis yatmış bir isim.
Yazarın “Gönülde Kitap”ı “son kitap” olarak imzalamasına rağmen, okurları usta kaleminden yeni eserler okumayı umut ediyor.
*Gönülde Kitap, Necati Tosuner, Alakarga Yayınları, Kasım 2025.
