Çığır açıcı nitelikteki çalışma, bilim dünyasının saygın dergilerinden Nature Communications’da yayımlandı.
Yeni Teknik: “Mitomeyoz” Süreciyle Yumurta Üretimi
Araştırmada uygulanan yöntem, deri hücresinden alınan çekirdeğin genetik materyalinden arındırılmış bir donör yumurtaya aktarılmasıyla başladı. Bilim insanları, daha sonra yumurtanın fazla kromozomlarını atabilmesi için “mitomeyoz” adını verdikleri yeni bir biyolojik süreç geliştirdi. Bu işlem, yumurtanın doğal döllenmeye hazır hale gelmesini sağladı. Yumurta, son aşamada spermle birleştirilerek erken evre embriyolar üretildi.
Başarı Oranı Düşük, Ancak Potansiyel Yüksek
Araştırma kapsamında toplamda 82 işlevsel yapay yumurta üretildi ve bu yumurtalardan bazıları embriyonik gelişimin altıncı gününe kadar ulaşabildi. Ancak uzmanlar, sürecin henüz mükemmel olmaktan uzak olduğunu vurguluyor. Kromozomların rastlantısal olarak elenmesi bazı genetik hatalara yol açabiliyor ve bu nedenle başarı oranı yalnızca yüzde 9 seviyelerinde seyrediyor.
Çalışmanın liderliğini yürüten Prof. Dr. Shoukhrat Mitalipov, “Bu sürecin olanaksız olduğu düşünülüyordu. Ama başardık. Şimdi odak noktamız bu yöntemi güvenli hale getirmek” ifadelerini kullandı.
Kısırlık Tedavisinde Yeni Umut
Uzmanlara göre bu teknik, doğuştan sperm ya da yumurta üretemeyen bireyler, ileri yaşta hamile kalmak isteyen kadınlar ve kemoterapi gibi tedaviler nedeniyle üreme yetisini kaybeden kişiler için devrim niteliğinde bir çözüm olabilir.
Klinik Uygulama İçin Uzun Bir Yol Var
Araştırmacılar, geliştirilen yöntemin klinik alanda uygulanabilir hale gelmesinin en az 10 yıl sürebileceğini ifade ediyor. Bu süre boyunca hem biyolojik güvenlik testleri hem de etik tartışmaların dikkatle yürütülmesi gerektiğine işaret ediliyor.
Bilim çevreleri, bu tür deneysel çalışmalarda toplumun bilgilendirilmesinin ve etik ilkeler çerçevesinde şeffaf bir sürecin izlenmesinin hayati önem taşıdığı konusunda hemfikir.
