James Webb Uzay Teleskobu’nun 2022’de tespit ettiği ve “küçük kırmızı noktalar” olarak adlandırılan esrarengiz yapılar, evrenin en erken dönemlerine ait bilinmeyenleri aydınlatma potansiyeli taşıyor. Astronomlar, bu noktalardan “Uçurum” olarak adlandırılan yeni bir keşfin, yepyeni bir gök cismi sınıfının habercisi olabileceğini düşünüyor: Kara delik yıldızları.
Bu teoriye göre, kara delikler etraflarındaki gazı olağanüstü bir hızla yutuyor. Bu yoğun gaz kümesi ısınıyor ve yıldız benzeri bir parlaklık yayıyor. Bu durumda, ışıldayan aslında bir yıldız değil, kara deliğin etrafını saran sıcak gaz bulutu oluyor. Parlaklıklarından dolayı bu oluşumlar “kara delik yıldızları” olarak adlandırılmaya başlandı.
Küçük kırmızı noktalar ilk bulunduklarında “evren kırıcılar” olarak nitelendirilmişti; çünkü evrenin ilk dönemlerinde bu denli yaşlı ve parlak cisimlerin varlığı beklenmiyordu. Başlangıçta, bunların yoğun yıldız oluşumuna sahip minik galaksiler veya süper kütleli kara deliklerin aktif merkezleri olduğu düşünülüyordu. Ancak, hiçbir teori gözlemlenen özellikleri tam olarak açıklayamadı.
Harvard & Smithsonian Astrofizik Merkezi’nden Fabio Pacucci’ye göre, bu noktalar ya “çok yoğun, yıldızlarla dolu kompakt galaksiler” ya da “merkezlerinde aşırı büyük kara delikler barındıran galaksiler” olabilir. Her iki senaryoda da, nesnelerin kızıllığı onları saran devasa toz bulutundan kaynaklanıyor.
Yeni bir araştırmada, Büyük Patlama’dan 1,8 milyar yıl sonra oluşan bir küçük kırmızı nokta incelendi. Bu nesnenin ışığı, Dünya’ya ulaşmak için yaklaşık 12 milyar yıl yol kat etti. Bilim insanları, nesnenin ışığında oldukça keskin bir parlama tespit etti. Bu kadar güçlü bir parlama, bilinen galaksi veya aktif kara delik modelleriyle açıklanamadı. Araştırmacılar bu nesneyi “Uçurum” olarak adlandırdı.
Yoğun hidrojen gazının oluşturduğu bu sinyal, kara deliğin çevresindeki gazın aşırı ısındığını gösteriyor. Bu durum, “kara delik yıldızı” hipotezini gündeme getirdi. Normal yıldızlar nükleer füzyon yoluyla ışık yayarken, kara delik yıldızları sadece çevrelerindeki gazı ısıtarak parlıyor. Bir bakıma, “çok sıcak ama kalın bir battaniyeye sarılmış” kozmik nesneler gibi davranıyorlar.
Pacucci, bu hipotezin küçük kırmızı noktaların gizemini çözmeye aday olduğunu belirtiyor. Ancak, henüz hipotezin başlangıcında olunduğunu ve daha fazla gözleme ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor. Eğer küçük kırmızı noktalar gerçekten kara delik yıldızlarıysa, bu keşif evrenin ilk dönemlerinde nasıl bu kadar büyük kara deliklerin oluşabildiği sorusuna da yanıt verebilir. Kara delik yıldızları çok hızlı büyüyebiliyorsa, süper kütleli kara deliklerin erken dönemlerdeki şaşırtıcı varlığı açıklığa kavuşabilir.
Yine de bu nesnelerin doğası hâlâ bir sır olarak kalmaya devam ediyor. James Webb Teleskobu ile yapılacak yeni gözlemler, bu “kozmik kırmızı noktaların” gerçekten egzotik kara delik yıldızları mı, kara deliklerin büyüme evresinin bir parçası mı yoksa galaksi evriminde kısa ömürlü bir aşama mı olduğunu ortaya çıkarabilir.
