SPhotonix adlı İngiliz girişim, uzun süredir teorik olarak tartışılan 5D cam bellek teknolojisini artık somut bir gerçekliğe dönüştürmeye hazırlanıyor. Bu teknoloji, University of Southampton’da geliştirilen araştırmaların ürünü olan ve 2024’te kurulmuş olan şirket tarafından geliştiriliyor. Şirket, “soğuk veri” depolama alanında devrim yaratma potansiyeline sahip bir çözüm sunuyor ve önümüzdeki iki yıl içinde veri merkezlerinde pilot uygulamaların hayata geçirilmesi hedefleniyor. Bu pilot uygulamalar, şirketin TRL 5’ten TRL 6’ya yükselme sürecini temsil edecek ve teknolojinin gerçek operasyonel koşullarda test edilmesini sağlayacak.
Teknolojinin merkezinde, füzyon silika camdan üretilmiş 5 inçlik bir disk yer alıyor. Veri, femtosaniye lazerlerle oluşturulan nanoskobik yapılar aracılığıyla yazılıyor. Bu yapılar sadece konum bilgisi değil, aynı zamanda yön ve yoğunluk gibi beş farklı boyutu da barındırarak, geleneksel üç boyutlu depolama kavramını aşan bir kapasite sunuyor. Bu sayede tek bir cam diskin 360 terabaytlık bir veri depolama potansiyeli bulunuyor. Ayrıca, uygun koşullarda verilerin 13,8 milyar yıl boyunca bozulmadan kalabileceği iddia ediliyor.
Mevcut prototiplerde yazma hızları yaklaşık 4 megabayt/saniye, okuma hızları ise 30 megabayt/saniye seviyesinde. Bu hızlar, mevcut arşiv sistemlerine kıyasla daha düşük olsa da, şirketin yol haritası daha iddialı hedefler içeriyor. Önümüzdeki 3-4 yıl içinde 500 megabayt/saniye sürekli okuma ve yazma hızlarına ulaşılması planlanırken, yazıcı sistemi yaklaşık 30 bin dolar, okuyucu donanımı ise 6 bin dolar seviyesinde olacak. 18 ay içinde ise bu okuyucu donanımları sahada kullanılabilir hale getirilecek.
Cam tabanlı depolama, enerji gerektirmemesi ve elektrik kesintilerinden etkilenmemesi gibi avantajlar sunuyor. Bu özellikler, özellikle yedekler, devlet arşivleri ve uzun süre dokunulmayan kurumsal veriler gibi “soğuk veri” ihtiyaçları için oldukça cazip bir çözüm sunuyor. SPhotonix’in farklılaşan yönü ise, uçtan uca bir servis sunmak yerine, medyayı ve optik platformu mevcut veri merkezi altyapılarına lisanslamayı hedeflemesi. Bu yaklaşım, entegrasyonu kolaylaştırarak benimsenme sürecini hızlandırabilir. Teknolojinin başarısı, sistem düzeyinde rekabetçi bir çözüm sunup sunamayacağı ile ölçülecek ve cam diskler, uzun vadeli depolama alanında önemli bir oyuncu haline gelebilir.
