Yanis Varoufakis’ten dijital çağın görünmeyen iktidar ilişkilerine çarpıcı bir teşhis. Teknofeodalizm, kapitalizmin yerini alan dijital rant düzenini ve bulut çağının yeni iktidar ilişkilerini Yanis Varoufakis’in çarpıcı analiziyle okurla buluşturuyor.
Kapitalizm gerçekten öldü mü? Yanis Varoufakis’e göre evet. Üstelik onu öldüren şey, bizzat kendi içinden çıkan yeni bir sermaye biçimi oldu. “Teknofeodalizm: Kapitalizmi Öldüren Neydi?”, piyasa ekonomisinin yerini alan dijital rant düzenini ve bu yeni çağın “bulut senyörleri”ni mercek altına alan sarsıcı bir analiz sunuyor.
Dünyaca ünlü ekonomist, akademisyen ve Yunanistan’ın eski maliye bakanısiyasetçi Yanis Varoufakis, kapitalizmin bugünkü hâlini tartışmaya açan yeni kitabı Teknofeodalizm: Kapitalizmi Öldüren Neydi? ile Türkçede okurla buluşuyor. Epsilon Yayın Grubu’nun markası Diplomat Yayınları etiketiyle yayımlanan kitap, Varoufakis’in uzun yıllardır sürdürdüğü kapitalizm eleştirisini dijital çağ bağlamında derinleştirerek radikal bir soruyla başlıyor: “Artık kapitalizmde mi yaşıyoruz, yoksa çok daha eski ve daha sert bir düzene mi geri döndük?”
Varoufakis’e göre son yirmi yılda yaşananlar, kapitalizmin olağan bir dönüşümünden ibaret değil. İnternetin büyük teknoloji şirketleri tarafından fiilen özelleştirilmesi ve 2008 finans krizinin ardından merkez bankalarıyla hükümetlerin izlediği politikalar, piyasa ve kâr kavramlarını sistemin merkezinden çıkardı. Yerlerine ise rant ve dijital platformlar geçti. Yazar bu yeni düzeni, feodal çağın güncellenmiş bir versiyonu olarak tanımlıyor: “Teknofeodalizm.”
“Bu düzenden kaçış mümkün mü?”
Kitapta Varoufakis, Amazon, Google, Meta gibi küresel teknoloji devlerinin yarattığı “bulut sermayesi” kavramını merkeze alıyor. Bu yeni sermaye biçimi, klasik üretim araçlarından farklı olarak piyasa rekabetiyle değil, erişim üzerinden işliyor. Kullanıcılar, üreticiler ve hatta geleneksel sermaye sahipleri bile bu sistemde birer vasala dönüşürken, gerçek iktidar dijital altyapıyı kontrol eden yeni bir elit sınıfın elinde toplanıyor.
Teknofeodalizm, teknolojik gelişmelerin gelecekte neler yapabileceğine dair spekülatif bir kitap değil; tam tersine, bugün halihazırda içinde yaşadığımız düzenin politik ve ekonomik anatomisini çıkarıyor. Varoufakis; yapay zekâ tartışmalarından sosyal medyanın gücüne, ABD–Çin arasındaki yeni küresel gerilimden kripto paraların sahte vaatlerine kadar pek çok güncel başlığı, bu yeni sistemin sonuçları olarak ele alıyor. En kritik soruyu ise sona saklıyor: Bu düzenden kaçış mümkün mü?
Anlatısını kişisel anılar, tarihsel göndermeler ve yalın bir dille kuran Varoufakis, kitabı boyunca babasına yazılmış bir mektup formunu da koruyarak, karmaşık ekonomik meseleleri geniş bir okur kitlesi için erişilebilir kılıyor. Teknofeodalizm, yalnızca ekonomiyle ilgilenenler için değil; çağımızın siyasetini, toplumsal eşitsizliklerini ve dijital gündelik hayatını anlamak isteyen herkes için temel bir başvuru kitabı niteliğinde.
Arka Kapak Yazısından
KAPITALIZM GERÇEKTEN ÖLDÜ MÜ? YOKSA DAHA KARANLIK BIR ŞEYE MI DÖNÜŞTÜ?
Yunanistan’ın eski maliye bakanı Yanis Varoufakis, çağımızın egemen düzenini alışıldık kavramlarla açıklamanın artık mümkün olmadığını iddia ediyor. Kârın yerini rantın, piyasanın yerini platformların, vatandaşların yerini ise dijital tebaaların aldığı yeni bir rejimle karşı karşıyayız: Teknofeodalizm
• Amazon, Google ve Meta gibi teknoloji devleri sadece şirket mi, yoksa çağımızın yeni derebeyleri mi?
• 2008 finans krizi teknofeodalizmin önünü nasıl açtı?
• Dikkatimizi, davranışlarımızı ve arzularımızı kim –ya da ne yönetiyor?
• Emek neden giderek görünmez hâle geliyor; kullanıcılar nasıl dijital serflere dönüşüyor?
• Bulut sermayesi, demokrasiyi ve özgürlüğü nasıl etkiliyor? Varoufakis, küresel tedarik zincirlerinden kripto paraların çöküşüne, Çin-ABD rekabetinden yapay zekânın emek üzerindeki tahakkümüne uzanan geniş bir çerçevede, şu sorunun peşine düşüyor: Bu düzen kaçınılmaz mı, yoksa hâlâ başka bir yol mümkün mü?
Teknofeodalizm: Kapitalizmi Öldüren Neydi?, kişisel anlatılarla desteklenen güçlü iktisadi çözümlemeleriyle günümüz ekonomi politiğine eleştirel bir bakış sunan eşsiz bir kaynak.
Yazar Hakkında
Yanis Varoufakis, çoksatan Kızımla Ekonomi Sohbetleri: Kapitalizmin Kısa Tarihi adlı kitabın yazarı, Yunanistan eski ekonomi bakanı, akademisyen, siyasetçi ve ekonomisttir. Essex Üniversitesi’nden Ekonomi doktorasını aldıktan sonra İngiltere, Avustralya, Yunanistan ve ABD’de çeşitli üniversitelerde öğretim üyeliğinde bulundu. Uluslararası alanda piyasa ekonomisi ve kültürü içinden gelmesine rağmen kapitalizme ve piyasa ekonomisine getirdiği etkili ve tutarlı eleştiriler sayesinde haklı bir ün edinen Varoufakis, bakanlığı döneminde AB ile Yunanistan’ın borç yapılandırma müzakerelerini de yürüttü. Bakanlıktan çekildikten sonra Democracy in Europe Movement (DiEM25) ve ABD’li senatör Bernie Sanders ile kurdukları Progressive International gibi hareketlerin önderliğini üstlendi.
