İstanbul’daki Rami Kütüphanesi, 19. yüzyıldan kalma tarihî Rami Kışlası’nın sürdürülebilir bir kamusal alana dönüştürülmesini konu alan projesiyle IFLA Yeşil Kütüphane Ödülleri’nde birinciliğe layık görüldü.
Rami Kütüphanesi, Uluslararası Kütüphane Dernekleri ve Kurumları Federasyonu’nun (IFLA) Çevre, Sürdürülebilirlik ve Kütüphaneler Bölümü (ENSULIB) tarafından bu yıl 11’incisi düzenlenen ödül programında Türkiye’yi temsil etti.
“19. yüzyıldan kalma tarihî bir kışlanın iklim dirençli kentsel ortak alana dönüştürülmesi” başlıklı proje; kültürel mirasın korunması, çevresel sürdürülebilirlik, toplumsal fayda, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ile uyum ve uluslararası ölçekte örnek teşkil etme potansiyeli gibi kriterler üzerinden değerlendirildi.
Rami Kütüphanesi, Çin’den Jinjiang Kütüphanesi ve İrlanda’daki Munster Technological University Kütüphanesi ile birlikte kategorinin üç finalisti arasına girdi. Final sunumları, Güney Kore’nin Busan kentinde gerçekleştirilen 90. Dünya Kütüphane ve Bilgi Kongresi kapsamında yapıldı. Yarışmanın birincisi de kongrede düzenlenen törende açıklandı.
Tarihî kışla yeşil kütüphaneye dönüştürüldü
1826-1828 yılları arasında inşa edilen Rami Kışlası, uzun yıllar kullanılmadıktan sonra kapsamlı bir restorasyon ve yeniden işlevlendirme projesinden geçirildi. Tarihî yapı, 2023 yılında Rami Kütüphanesi olarak hizmet vermeye başladı.
Projede kışlanın özgün karakterinin korunması ön planda tutulurken yaklaşık 36 bin metrekarelik tarihî yapı dokusu muhafaza edildi. Yapının çevresinde ise yaklaşık 51 bin metrekarelik yeşil alan oluşturuldu.
Sürdürülebilirlik kapsamında yağmur suyunun yeniden kullanılması, düşük enerji tüketimli ekipmanlar, LED aydınlatma ve güneş enerjisi sistemleri gibi uygulamalara yer verildi.
Peyzaj çalışmalarında 696 ağaç ve 99 bin çalı kullanılırken biyolojik gölet ve sulak alanlar oluşturularak bölgedeki biyolojik çeşitliliğin desteklenmesi hedeflendi.
“Bütüncül bir yeşil kütüphane modeli”
IFLA Genel Sekreteri Sharon Memis, ödül töreninde Rami Kütüphanesi projesinin yalnızca çevresel uygulamalarıyla değil, çevresel, toplumsal, kültürel ve eğitsel unsurları aynı çatı altında buluşturmasıyla öne çıktığını belirtti.
Projenin, tarihî mirasın korunmasını sürdürülebilirlik ve toplumsal katılımla birleştiren uluslararası ölçekte örnek bir yeşil kütüphane modeli ortaya koyduğu vurgulandı.
2 milyon kitaplık koleksiyon
Rami Kütüphanesi, 36 bin metrekare kapalı alanı, 51 bin metrekare yeşil alanı ve 4 bin 200 kişilik oturma kapasitesiyle İstanbul’un önemli kültür merkezleri arasında yer alıyor.
Kütüphanenin koleksiyonunda yaklaşık 2 milyon kitap bulunuyor. 2023’te hizmete açılmasından 2025 yılı sonuna kadar kütüphaneyi 8,2 milyondan fazla kişi ziyaret etti.
Aynı dönemde 8 bin 360 etkinlik ile 3 bin atölye ve eğitim programı düzenlenirken, 1611 okul ve 325 farklı kurum da kütüphanenin etkinliklerine katıldı.
Rami Kütüphanesi’nin elde ettiği ödül, Türkiye açısından da bir ilk olma özelliği taşıyor. Kütüphane, IFLA Yeşil Kütüphane Ödülleri’nin “Büyük Ölçekli Proje” kategorisinde finale kalan ve birincilik kazanan ilk Türk kütüphanesi oldu.
