Guadalupalı romancı, oyun yazarı, denemeci ve “Dünya Edebiyatının Büyük Hanımefendisi” Maryse Condé hayatını kaybetti. Booker Ödülü ve New Academy Ödülü sahibi Condé, uluslararası bir sansasyondu ve yirmiden fazla kitabın yazarıydı. Yemek, aşk, feminizm, diaspora ve “sömürgeleştirmenin tahribatını” incelediği kurnaz, canlı düzyazılarıyla tanınıyordu. Örneğin 1986’da yazdığı Ben, Tituba, Salem’in Kara Cadısı ile Kadın Edebiyatı Ödülü’nü kazandı.
Condé, ünlü Salem günah keçisinin bu hayali yaşam öyküsünde, Kara Cadı’yı arayış içinde ama travmatize olmuş bir öz-kronikçi ve sömürgeci korkunun kurbanı olarak yeniden tasarladı. “Cadı nedir?” diye sorar Tituba. “Kelimeyi söylediğinde onaylamadığını fark ettim. Neden öyle olsun ki? Neden mi? Görünmez dünyayla iletişim kurma, ölülerle sürekli bağlantı kurma, başkalarına bakma ve iyileştirme yeteneği, saygı, hayranlık ve minnettarlık uyandıran üstün bir doğa armağanı değil midir?”
Özgürleşme onun hayatı boyunca ilgilendiği bir konuydu. Ancak Condé’nin düzyazısı çoğu zaman siyasi açıdan zengin olduğu kadar esprilidir de. İncil’in parodisini yaptı ve Uğultulu Tepeler’i uyarladı. Hem çocuk kitapları hem de yüksek oktanlı dramalar yazdı. Mizahın “yazmanın ana aracı” olduğuna inanıyordu. Dolayısıyla, belki de her şeyden çok, kanonu geniş kapsamlı, keyifli merak duygusuyla kategorize edilebilir. Edwidge Danticat, Condé için “Tanıdık olanı nasıl yeniden ele aldığını görmek için onun çalışmalarını her zaman dört gözle bekliyorum” demiştir.
Jüri başkanı Ann Pålsson, 2018 yılında kendisine New Academy Ödülü’nü verirken Condé’nin ustalığını da -kelimenin her iki anlamıyla- övdü. “Büyü, rüya ve dehşet, tıpkı aşk gibi, sürekli mevcut. Kurgu ve gerçeklik birbiriyle örtüşüyor… Sömürge sonrası deliliği, yıkımı ve istismarı saygıyla ve mizahla, ama aynı zamanda insan dayanışması ve sıcaklığıyla anlatıyor. Ölüler onun öykülerinde yaşayanlara yakın bir şekilde yaşıyor.”
