Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) ve TP-OTC’nin destekleriyle başlatılan kazı çalışmaları, 3 yıl boyunca devam etti ve özellikle bölgenin tarihine dair yeni bilgiler sağladı.
Bartın Üniversitesi Sanat Tarihi Bölüm Başkanlığı’ndan Prof. Dr. Şahin Yıldırım’ın liderliğinde, 44 kişilik bir ekip tarafından yürütülen çalışmalarda 96 lahit, 23 oda mezar ve 7 sanduka mezar ile toplam 1317 envanterlik eser keşfedildi. Yıldırım, yapılan ilk araştırmaların, milattan önce 5. yüzyılın sonlarından milattan sonra 5. yüzyıla kadar uzanan, devasa bir mezarlık alanı ortaya çıkardığını belirtti.
Tios’un doğu nekropolisi olarak adlandırılan bu alandaki mezarların, düzenli bir şekilde planlandığını ifade eden Yıldırım, mezarların bir şehre benzer şekilde yapılandırıldığını belirtti. Elde edilen bulgular, bölgedeki Roma dönemine ait yaşam tarzı hakkında önemli ipuçları sunuyor. Özellikle, farklı sosyal sınıflara ait mezarların varlığı dikkat çekiyor; zira yüksek gelir seviyesine sahip insanların bulunduğu oda mezarları ile sıradan mezarların yan yana bulunması, o dönemki demografik yapıyı gözler önüne seriyor.
Ayrıca antik kentte yapılan çalışmalarda insan iskeletlerine de rastlandı. İlk antropolojik değerlendirmelere göre, bu iskeletler arasında aile bağları olduğu düşünülüyor. Kazılarda ele geçirilen mezar taşları ve yazıtlar, burada yatanların akrabalık ilişkilerini ortaya koyuyor.
Nekropol alanı, Türkiye ve Karadeniz arkeolojisi için önemli bir keşif olarak değerlendiriliyor. Yıldırım, “Karadeniz bölgesindeki diğer antik kentlerde böyle bir ölülere ait alanla karşılaşılmamıştı. Tios’un nekropolü, Roma dönemine dair yeni bilgiler elde etmemizi sağlıyor” dedi.
