Sinema Sanatı, resim, heykel, müzik, edebiyat, mimari diğer güzel sanat dallarıyla karşılaştırıldığında, tabiri caizse, henüz çiçeği burnunda bir sanat dalıdır. Ancak yaklaşık 125 yıllık geçmişine çok sayıda seçkin örneği sığdırarak 7. Sanat olma unvanını hakkıyla elde etmiştir.
Daha önce Edebi Bülten sayfalarına bıraktığımız ‘En Sevilen Romanlar Listesi’ benzeri bir listeyi bu kez sinema sanatının seçkin örnekleri için yapacağım. Ancak bu kez listeyi, çok sayıda önerilmesi gereken film olduğundan hareketle, biraz uzun tutmak zorunda kaldım; maksimum 3 saatlik bir sürenin bir filmi seyretmek için yeterli olduğu düşünüldüğünde, listedeki filmlerin 3-4 ay gibi bir sürede seyredilebilmesi olanaklıdır.
Listede yer alan filmler için tür ayrımı (Tarih, Biyografi, Animasyon, Bilim Kurgu, Gerilim, Western, Black Noir vb.) yapmadım. Kaldı ki sevdiği tür ile yakın bağ kurmuş izleyici istediği filmi genel bir ‘Liste’den de seçebilir. 50 film sınırlaması nedeniyle aşağıdaki Liste’de aynı yönetmenin en fazla 2 filmine yer verebildim; kuşkusuz bu seçimi yaparken epey zorlandım. Listede yer alan filmler, sinema sanatının seçkin örnekleri olmanın yanında, kanımca, seyirlik gücü de yüksek olan örnekler; kaldı ki onları ‘başyapıt’ haline dönüştüren özellikleri bu olsa gerek.
Listede yer alan filmlerin büyük bir bölümüne sanal âlemden ulaşmak, orijinal dilinde alt yazılı olarak seyredebilmek mümkün. Filmlerin sıralamasının hiyerarşik bir dizilimde olmadığı; nihayet az da olsa önerenin öznel seçimini yansıttığını, giderek benzer listelerdeki konvansiyonel kaygıları taşımaksızın hazırlandığını anımsatarak bu kısa girişi noktalayalım.
7.Sanatın 50 Seçkin Örneği
1920’ler…
(1) Dr. Caligari’nin Muayenehanesi (1920) R. Wiene
(2) Haexen (1922) B. Christensen
(3) Shadows (1922) A. Robison
(4) Nosferatu (1922) F.W. Murnau (1)
(5) Variete (1925) E.A. Dupont
(6) Battleship Potemkin (1925) S. M. Eisenstein
(7) Faust (1926) F. W. Murnau (2)
(8) Metropolis (1927) F. Lang (1)
(9) La Passion de Jeanne D’arc (1928) C. T. Dreyer (1)
1930’lar…
(10) M (1931) F. Lang (2)
1940’lar…
(11) Citizen Kane (1941) O. Welles
(12) Out of the Past (1947) J. Tourneur
(13) Bisiklet Hırsızları (1948) V. de Sica
1950’ler…
(14) Los Olvidados (1950) L. Bunuel
(15) Ikiru (1952) A. Kurusawa
(16) Ordet (1954) C. T. Dreyer (2)
(17) Rififi (1955) J. Dassin
(18) 7. Mühür (1957) I. Bergman (1)
(19) Sweet Smell of Success (1957) A. Mackendrick
(20) Vertigo (1958) A. Hitchcock
(21) Ben-Hur (1959) W. Wyler
(22) 400 Darbe (1959) F. Truffaut
1960’lar…
(23) The Truth (1960) H.-G. Clouzot
(24) The Virgin Spring (1960) I. Bergman (2)
(25) Plein Soleil (1960) R. Clement
(26) Harakiri (1962) M. Kobayashi
(27) O Pagador de Promessas (1962) A. Duarte
(28) The Loneliness of the long Distance Runner (1962) T. Richardson
(29) 8 ½ (1963) F. Fellini
(30) Shock Coridor (1963) S. Fuller
(31) Women in the Dunes (1964) H. Teshigahara
(32) Le Deuxieme Souffle (1966) J. P. Melville
(33) Andrey Rublev (1966) A. Tarkovsky
(34) Markete Lazarova (1967) F. Vlacil
(35) Play Time (1967) J. Tati
(36) 2001 A Space Odyssey (1968) S. Kubrick (1)
1970’ler…
(37) Venedik’te Ölüm (1971) L. Visconti
(38) Tomorow (1972) J. Anthony
(39) The Passenger (1975) M. Antonioni
(40) Guguk Kuşu (1975) M. Forman
(41) Taxi Driver (1975) M. Scorsese
(42) The Fifth Seal (1976) Z. Fabri
(43) The Ascent (1977) L. Shepitko
(44) Apocalypse Now (1979) F. F. Coppola
1980’ler…
(45) The Shining (1980) S. Kubrick (2)
(46) Blade Runner (1982) R. Scott
1990’lar…
(47) Satantango (1994) B. Tarr (1)
2000’ler…
(48) Yüzüklerin Efendisi [üçlü] (2003-…) P. Jackson
(49) Bir Zamanlar Anadoluda (2011) N.B. Ceylan
(50) Torino Atı (2011) B. Tarr (2)
