David B. Reskin’in “Bilim Etiği” adlı eseri, Ayrıntı Yayınları’nın Vicdan Mutlu çevirisiyle okurlarla buluştu. Kitap, günümüz dünyasında etik perspektifin yeniden gündeme gelmesinin gerekliliğini vurguluyor. Piyasa mantığının, pozitif ve sosyal bilimlerdeki kuramsal çalışmaların ve uygulamaların değer sorunlarıyla karşı karşıya kaldığını belirten eser, kuramsallaştırma, veri toplama, literatür tarama, analiz, deney tasarımı, denek seçimi ve bilgilendirilmesi, bulguların kanıtlanması ve pratik hayata aktarılması aşamalarında hangi ölçütlerin kullanılacağı sorusunu gündeme taşıyor. Özellikle son yıllarda gen teknolojileri ve klonlama konusundaki tartışmalar, bilim, piyasa ve etik arasındaki ilişkiye dair yeni epistemolojik sorular ortaya çıkarmaktadır.
Bilimsel düşüncenin suiistimal riskini dışlayan bir yapı olduğu varsayımıyla, bilim nesnel ve tarafsız, doğası gereği etik bir bakış açısına sahip olarak görülür. Bu nedenle pek çok bilim insanı, bilim etiğini ayrı bir konu olarak ele almayı tercih etmez. Ancak bilim eğitiminin piyasa ile bütünleşmesi, araştırma süreçlerindeki problemler, bilimsel yayınlar ve deneylerin uygulama aşamaları, etiğin göz ardı edildiğine dair somut örnekler sunmaktadır. Etik kuralların mutlak olmaması, eğitim programlarında etik derslerin eksikliği ve bilimde başarı ölçütünün akademik yayınlar, araştırma sonuçları, görev ve ödüller üzerinden belirlenmesi, etiği zamanının önemi azalan bir olgu hâline sokmaktadır. Bilimsel faaliyetlerin bir piyasa işleyişi olduğu gerçeği, bu piyasada etik değerlerin ihmal edildiğini göstermektedir.
Reskin, kitabında soğuk füzyon, insan ve hayvan klonlaması, Soğuk Savaş dönemi deneyleri, Challenger felaketi, Baltimore vakası, Milikan’ın yağ damlası deneyleri gibi güncel ve tartışmalı olayları ele alarak etik bir çerçeve sunuyor. Bu yaklaşım, yalnızca akademisyenlere bilim etiğini teorik açıdan tartışma fırsatı vermekle kalmıyor, aynı zamanda örnek olay incelemeleri aracılığıyla pozitif ve sosyal bilimlerde eğitim gören öğrencilere pratik bir rehber sağlıyor.
David L. Hull, “Uzun süredir öğrencileri bilimin ne olduğunu anlatmaya çalışanlar, anlaşılır ve anlamlı bir metin kadar, öğrencilerin kendi deneyimleriyle bağdaştırabileceği bir kaynak arıyorlardı. Reskin’in ‘Bilim Etiği’ bu ihtiyaçları fazlasıyla karşılıyor; bilimin nasıl işlediğini ve nerelerde eksik kaldığını kavramamıza yardımcı oluyor.” şeklinde yorumda bulunuyor. Bu eser, bilimsel araştırmaların etik boyutunu derinlemesine incelemek ve gelecekteki araştırmacılara sorumlu bir yaklaşım kazandırmak isteyen herkes için önemli bir başvuru kaynağı niteliğinde.
