Rusya’nın en büyük yayınevlerinden Eksmo’nun CEO’su Yevhen Kapiev ve bazı üst düzey yöneticilerinin gözaltına alınması, ülkedeki yayıncılık sektöründe büyük yankı uyandırdı. Gözaltıların, kamuoyunda “kitap yayıncıları davası” olarak anılan süreçle bağlantılı olduğu değerlendiriliyor.
Yayınevi tarafından yapılan açıklamada, Kapiev ve üç çalışanın, daha önce Eksmo bünyesine katılan Popcorn Books üzerinden “LGBT propagandası” iddiasıyla sorgulandığı doğrulandı. Eksmo, 2023 yılında Popcorn Books’un çoğunluk hissesini satın almıştı.
Yayınevinden açıklama: “Suçlamaları reddediyoruz”
Eksmo’nun Telegram üzerinden yaptığı açıklamada, söz konusu kitapların depolanmadığı ve yayınevinin kapanma sürecinde satışa çıkarıldığı belirtildi. Şirket, suçlamaların Popcorn Books’un eski çalışanlarının ifadelerine dayandığını savunarak tüm iddiaları reddetti.
Ayrıca yayınevi, 2022’den bu yana “geleneksel olmayan ilişkiler, cinsiyet değiştirme ve pedofili propagandası” iddiaları kapsamında çeşitli denetimlerden geçtiğini duyurdu. Öte yandan, yabancı finansman aldığı yönündeki haberlerin de gerçeği yansıtmadığı ifade edildi.
Eksmo, Moskova’daki merkez ofisi ve depolarında herhangi bir kitap toplatma ya da el koyma işlemi yapılmadığını da vurguladı.
“Stalinizmin en karanlık tezahürü”
Siyaset bilimci Fyodor Krasheninnikov, yaşananları sert sözlerle eleştirdi. Krasheninnikov’a göre, mevcut durum Joseph Stalin döneminin en sert uygulamalarını andırıyor.
Krasheninnikov, Sovyetler Birliği’nde dahi bir yayının “sakıncalı” bulunmasının cezai kovuşturma anlamına gelmediğini hatırlatarak, geçmişte yasal olan yayın faaliyetlerinin geriye dönük suç sayılmasının “Stalinizmin en karanlık tezahürlerinden biri” olduğunu ifade etti.
İnsan hakları savunucularından uyarı
İnsan hakları örgütü Perviy Otdel (İlk Departman) avukatlarından Maxim Olenichev, dava kapsamında resmi suçlamalar yöneltilmesi halinde bunun Rusya’daki en büyük LGBT bağlantılı “aşırıcılık” vakası olabileceğini söyledi.
Olenichev’e göre süreç, yalnızca bireysel bir soruşturma değil, aynı zamanda yayıncılık sektörüne yönelik bir gözdağı niteliği taşıyor.
Sektörde belirsizlik ve korku büyüyor
Sektör temsilcileri ise yaşanan gelişmelerin yayıncılık dünyasında ciddi bir belirsizlik yarattığını dile getiriyor. “Book Chel” adlı Telegram kanalının yazarı Grigory Mastrider, en büyük oyunculardan birine yönelik bu hamlenin diğer yayınevlerini daha da temkinli hale getireceğini belirtti.
Benzer şekilde “Books & Reviews” kanalının yazarı Valery Shabashov, yayınevlerinin artık hangi içeriğin basılabileceği konusunda net bir fikre sahip olmadığını söyledi. Yazarların metinlerinin hukuki riskler nedeniyle belirsiz şekilde işaretlendiğini, ancak neyin değiştirilmesi gerektiğine dair açık bir yönlendirme yapılmadığını aktardı.
Olayın başlangıcı: Moskova’da arama
Soruşturma, 21 Nisan’da Moskova’da Eksmo ofisine yapılan aramayla başladı. Sosyal medyada yayılan görüntülerde, Zorge Caddesi’ndeki ofis önünde siyah bir minibüsün durduğu ve kimliği belirsiz kişilerin kutuları araçlara taşıdığı görülüyor.
