Yapı Kredi Müzesi’nin geniş nümismatik ve etnografik birikimini güncel sanatıyla bir araya getiren “Islık Çalan Hafıza” sergisi, aynı başlıkta yayınlanan bir kitapla da okuyuculara ulaşmış durumda. Kitap, sergiye katkı sağlayan sanatçılar Akram Zaatari, Hilal Can ve Michael Rakowitz’ın yaratıcı süreçlerine kapsamlı bir bakış sunuyor. Eserlerin müze koleksiyonlarıyla nasıl etkileşime girdiği, bulunmuş nesneler, hafıza ve bu hafızanın görünür hâle gelmesi temaları çerçevesinde detaylandırılıyor.
Yazar ekibi Edhem Eldem, Vid Simoniti ve Seçil Epik, serginin tematik derinliğini ve sanatçıların pratiğinin kökenlerini inceleyen denemeler kaleme almış. Bu denemelere ek olarak, Osman Hamdi Bey ile Théodore Reinach’ın 1892 yılında Sidon’da gerçekleşen kazıların hikâyesini anlattığı tarihi bir metin de kitapta yer alıyor.
İngilizce versiyonu “The Whistling Memory” başlığıyla yayımlanan eser, aynı konseptin iki dilde sunulmasıyla uluslararası bir erişim hedefliyor. Çeviri bölümü, serginin temel amacını — bulunan nesneler üzerinden hafızayı yeniden yorumlamak ve izleyiciye bu süreçte yeni bir bakış açısı kazandırmak — ayrıntılı olarak açıklıyor.
Kitap, yalnızca sergiye katılan sanatçıların üretim süreçlerini belgelemekle kalmayıp, aynı zamanda müzenin arşivindeki para birimleri ve etnografik objelerin tarihsel bağlamını da ele alıyor. Okuyucu, bu objelerin toplumsal bellekteki yerini, kimlik oluşturmadaki rolünü ve günümüz sanat pratiğiyle nasıl bir diyaloğa girdiğini keşfetme fırsatı buluyor.
Seri boyunca vurgulanan tema, hafızanın maddi nesneler aracılığıyla yeniden canlandırılması ve bu nesnelerin galerideki sergi ortamında yeniden yorumlanmasıdır. Sanatçıların müdahaleleri, izleyiciyi geçmişle günümüze bağlayan bir köprü kurmaya davet ederken, koleksiyonun tarihsel dokusunu da güncel sanatın diliyle yeniden şekillendiriyor.
Bu kapsamlı yayın, sanat tarihçileri, koleksiyoncular ve sergiye ilgi duyan geniş bir okuyucu kitlesi için hem görsel hem de metinsel bir rehber niteliği taşıyor. Kitap, sergiye bizzat katılamayanların da deneyimi yaşayabilmesini sağlayarak, hafıza, nesne ve kimlik üzerine düşünmeye teşvik ediyor.
