Salt ve Robinson Crusoe 389 iş birliğiyle hazırlanan yeni kitap, Türkiye’deki kültür-sanat ortamını ve kurumların geçirdiği dönüşümü mercek altına alıyor. ‘Nerden Geldik Buraya: Vasıf Kortun’u Okumak’ başlığını taşıyan bu çalışma, yazar, eğitmen ve küratör Vasıf Kortun’un profesyonel yaklaşımına ve ülkemizdeki kültür kurumu algısına ışık tutuyor.
Kitap, Sezin Romi’nin Vasıf Kortun ile Ağustos 2024 ile Temmuz 2025 tarihleri arasında gerçekleştirdiği derinlemesine söyleşilerden meydana geliyor. Temelini Kortun’un 2017 yılında Salt’taki görevinden ayrılırken yaptığı “Kurum Soruları” başlıklı konuşmasından alan yayın, kurumların dünü ve bugününü tartışmaya açıyor. İstanbul Güncel Sanat Projesi, Platform Garanti Güncel Sanat Merkezi ve Salt gibi önemli kültür yapılarının tarihsel süreçleri ele alınarak, bu kurumların kamu yararı ile ilişkisi, dekolonyal bakış açıları ve ortak çalışma metotları değerlendiriliyor.
Vasıf Kortun, çalışmada yer alan görüşlerinde kurumların tek sesli, “megafon modeli” gibi bir yapıya bürünmek yerine, “denize bırakılan onlarca küçük tekne” misali çeşitliliği barındıran ve dinlemeye açık olması gerektiğini vurguluyor. O, yaşanan zamanın ağırlığına dikkat çekerek, kültürel yapıların mevcut yıkıntıdan sıyrılarak geleceğe yön verecek şekilde yeniden inşa edilmesi gerektiğini savunuyor; basit onarımların yeterli olmadığını belirtiyor. Kortun’a göre, kurumlar hiçbir tereddüdü olmadan izleyicisine yüksek sesle konuşan ve dinlemeyen bir yer olmamalı, aksine edepli, çok yönlü ve çeşitlilik gösteren yapılar sergilemelidir.
Esen Karol tarafından tasarlanan bu kitap, Romi ve Kortun arasındaki uzun soluklu sohbetin yanı sıra Manuel Borja-Villel, Céline Condorelli, Joshua Decter, Charles Esche, Kathy Halbreich, Defne Koryürek, Prem Krishnamurthy ve November Paynter gibi isimlerin katkı metinlerini de içeriyor. Yayın, Kortun’un 1977’deki Batı Avrupa seyahatinden New York’taki üniversite yıllarına, Bard College’daki görev döneminden Türkiye’deki çalışmalarına uzanan geniş kariyerini gözler önüne seriyor. Müze standartlarını zorlayan, deneysel pratiklere alan açan yaklaşımları, akademik ilgi alanları, dekolonyal bakış açısı ile “yatay” ve “kolektif” çalışma yöntemleri detaylandırılıyor.
Vasıf Kortun’un kültürel kurumlara dair vizyonu, tek elden yönetilen devasa mekanizmalar yerine, çeşitlilik içeren, uyum sağlayabilen ve dinleyen yapılar olması gerektiği fikrini ortaya koyuyor. Bu bakış açısı, kurumların sabit ve gürültülü bir ses yerine, farklı perspektifleri barındıran, sorgulayan ve sürekli kendini yenileyen bir diyalog ortamı yaratmasının önemini vurguluyor. Kitap, Türkiye’deki kültür sanat sahnesinin ve kurumlarının evrimini anlamak isteyenler için önemli bir kaynak niteliği taşıyor.
Yayın kapsamında 27 Şubat Cuma günü saat 18.00’de Robinson Crusoe 389’un Salt Beyoğlu’ndaki mekânında özel bir etkinlik düzenlenecek.
Vasıf Kortun, kariyeri boyunca önemli görevler üstlendi. 2001-2010 yılları arasında Platform Garanti Güncel Sanat Merkezi’nin, 2011-2017 yılları arasında ise Salt’ın kurucu direktörlüğünü yaptı. Ayrıca Taipei Bienali (2008), 9. Uluslararası İstanbul Bienali (2005) ve 24. São Paulo Bienali’nin (1998) eş küratörlüğünü üstlenirken, 3. Uluslararası İstanbul Bienali’nin (1992) direktörlüğünü ve küratörlüğünü yürüttü. Halen Doha’daki Mathaf: Arab Museum of Modern Art’ta araştırma ve küratöryel danışmanlık yapmakta, aynı zamanda Arap coğrafyasındaki modern ve güncel sanatı konu alan çevrimiçi bir ansiklopedinin editörlüğünü yürütmektedir. Nadia Radwan ile birlikte Ekim 2025’te Mathaf’ta açılacak ve Mart 2026’da M HKA’da (Anvers) gösterilecek olan ‘we refuse_d’ sergisinin eş küratörlüğünü yapmıştır. Kortun’un geçmiş ve güncel projelerine kişisel internet sitesinden erişim sağlanabilir.
